گردد و عنكبوت شود و بتباهى پردازد ، و چون نر ميل ماده كند رشته‌اى از ميان تارها كشد و ماده هم چنان كند و پيوسته چنين كنند تا شكم نر برابر شكم ماده شود و اين نوع عنكبوت حكمت دار است و از حكمت او است كه نخست تار كشد و آنگه پود سازد و از ميانه آغاز كند و جاى شكار خود را مانند انبار آماده سازد و چون چيزى در آن افتد و بجنبد بسويش رود و بر او بتند تا ناتوانش كند و چون ناتوانش كرد بانبارش كشد و اگر شكار ، تارى را پاره كرد برگردد و آن را بسازد و تارى كه تند از شكمش بر نياورد بلكه از برون پوستش باشد ، و دهانش بدرازا شكاف دارد ، و اين نوع خانه‌اش را هميشه سه گوش سازد و گشادى خانه‌اش باندازه‌ايست كه جاى او باشد ، ( حياة الحيوان 1 : 266 و 2 : 114 ) در قاموس گفته : قرمز رنگ ارمنى است و از فشرده كرمى است كه در نيزارهاى آنها است ، و گفته حلزون با حركت لام جانوريست در چراگاه شتران . گويم : از خبر برآيد كه قرمز و حلزون يكى هستند و بسا مقصود اينست كه از رنگ حلزون پى بردند به كار زدن قرمز براى رنگ آميزى چون بهم مانند ، دميرى گفته : حلزون كرمى است درون لوله‌اى سنگ وش در كناره‌هاى درياها و نهرها يافت شود و تا نيمى از تنش را از لوله برآرد و براست و چپ رود و بجستجوى مايه خوراكش و چون ترى و نرمى يابد بر آن خوابد و اگر بزبرى و سختى برخورد خود را بدرون لوله كشد كه صدفى است براى حذر از آزاركننده تنش و چون خود را بكشد خانه خود را با خود برد - پايان ( حياة الحيوان ، 1 : 171 ) گويم همه خبر را با شرحش بوجه ديگر در كتاب توحيد آورديم . دنباله‌ايست كه سود بزرگى دارد : بدان كه از چند جاى اين خبر روشن است كه كارهاى جانوران زبان بسته از روى فهم و شعور نيستند و همان منش آنها است و از ظاهر بسيارى آيات و اخبار برآيد كه شعور و شناسائى دارند ، زيرا وظائفى دارند كه به ترك برخى از آنها كيفر